Inspiracje


Rozumiem, chcę i potrafię

Zajmuję się edukacja ekologiczną od kilku lat. Miałam okazję przeżyć i prowadzić dziesiątki warsztatów w Polsce i za granicą. Wiele się nauczyłam, lecz sądzę, że najważniejszy mój kapitał to zrozumienie tajemnicy efektywnego działania.
Jeżeli chcę efektywnie i skutecznie korzystać z możliwości, jakie współcześnie dają komputery, potrzebne mi są co najmniej trzy odrębne składowe: jednostka centralna ("serce" komputera z procesorem), monitor i klawiatura. Dopiero połączenie tej triady pozwala skutecznie pracować. Każda z nich spełnia zupełnie inne, odrębne lecz niezbędne funkcje. Podobnie jest, gdy chcę efektywnie działać na rzecz rozwiązywania problemów środowiska. Potrzebuję wówczas co najmniej trzech odrębnych składowych: rzetelnej wiedzy, która pozwoli zrozumieć i da podstawę do szukania rozsądnych i dobrych rozwiązań; odpowiedniego nastawienia emocjonalnego, które spowoduje , że nie tylko rozumiem, ale i chcę działać, mam motywację i siłę; oraz szeregu umiejętności praktycznych, które sprawią, że moje działanie w realnie istniejących warunkach, układach
i możliwościach będzie skuteczne. Zatem rozumiem, chcę
i potrafię… Podobnie jak w przykładzie z komputerem (który, jak każdy przykład, jest ogromnym uproszczeniem
i wyłącznie pewną ilustracja problemu) niezbędne są przynajmniej trzy wyżej wymienione składowe, aby działać skutecznie. Z tego faktu musi zdawać sobie sprawę każdy, kto pragnie innym pomóc przyjmować w życiu codziennym postawę przyjazną dla środowiska. Dotyczy to nauczycieli (dowolnego przedmiotu), którzy z racji swego zawodu mają możliwość kształtowania postaw innych ludzi. Dotyczy to także drużynowych harcerskich, opiekunów grup kolonijnych, przewodników górskich. W innym wymiarze dotyczy to rodziców, choć może właśnie oni są najważniejsi. Przecież każde wychowanie, jakiegokolwiek problemu dotyczy, rozpoczyna się w domu rodzinnym.

Dorota Soida
Jak z klocków edukację budować. Zasady i techniki edukacji ekologicznej, Kraków 1996